โดนหัวหน้าด่าต่อหน้าคนอื่น ทำอย่างไร? 4 วิธีรับมือไม่ให้เครียดงานจนเสียสุขภาพใจ
เคยโดนหัวหน้าด่าต่อหน้าคนอื่นมั้ย? สถานการณ์ที่โดนหัวหน้าตำหนิงาน ดูถูก หรือจับผิดเราต่อหน้าทีมในที่ประชุม หรือโดนหัวหน้าด่าทุกวัน ตอนนั้นใจเต้นแรง หน้าร้อนวูบ แล้วก็นั่งไม่เป็นสุขไปทั้งวัน ถ้าเคยเจอสถานการณ์แบบนี้ อยากให้อ่านตรงนี้ไปด้วยกัน
เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยกว่าที่คิดในที่ทำงานไทย และเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้ สุขภาพใจ หรือ mental health ของคนทำงานแบบเราซึมซับไปเรื่อยๆ แบบสะสม บางคนที่มีความสามารถในการเอามันออกจากหัวได้ดี ก็จะสามารถอดทนทำงานต่อไปได้ แต่ในขณะที่อีกหลายคนไม่รู้ตัวว่ากำลังแบกความเครียดนั้นไว้โดยไม่รู้ตัว บทความนี้ไม่ได้มาบอกให้คุณ “ต้องอดทน” แต่อยากชวนคุณมาฝึกทักษะรับมือที่ลองใช้ได้จริงตั้งแต่นาทีที่โดนตำหนิ ไปจนถึงวิธีดูแลใจตัวเองในระยะยาว
ทำไมการโดนตำหนิหรือโดนหัวหน้าด่าต่อหน้าคนอื่นถึงกระทบใจมากกว่าที่คิด
4 วิธีรับมือเมื่อโดนหัวหน้าด่า ที่ลองใช้เพื่อหยุดความรู้สึกแย่
1. ตั้งสติด้วยลมหายใจ 3 รอบก่อนตอบสนองอะไร
เมื่อรู้สึกหน้าร้อนหรือใจเต้นแรง อันดับแรกให้รู้ตัวเองก่อนว่า เรากำลังรู้สึกแย่ รู้สึกอาย หรือรู้สึกไม่ดีอยู่ เมื่อรู้ตัวแล้ว ให้ลองหายใจเข้าและออกช้า ๆ โดยให้สมาธิอยู่กับลมหายใจจริง ๆ
วิธีนี้ช่วยลดปฏิกิริยาตื่นตระหนกของร่างกายในขณะนั้น ทำให้เราไม่รีบพูดหรือทำอะไรตามอารมณ์ ซึ่งอาจทำให้สถานการณ์แย่ลง และยังช่วยเปลี่ยนสิ่งที่สมองกำลังโฟกัส จากเรื่องที่ทำให้รู้สึกแย่ กลับมาอยู่กับสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน
2. ขอคุยกับหัวหน้าเป็นการส่วนตัว เมื่อสถานการณ์เหมาะสม
บางครั้งหัวหน้าอาจกำลังเจอกับแรงกดดันหลายอย่างที่เราไม่เห็น หากหัวหน้าเป็นคนที่เปิดกว้างและพร้อมรับฟังความคิดเห็น และเรารู้สึกว่าต้องการอธิบายเพิ่มเติมหรือรู้สึกว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไม่เป็นธรรม ไม่จำเป็นต้องรีบโต้ตอบทันทีในที่ประชุม
“ขอเวลาคุยเรื่องนี้เพิ่มเติมตอนว่างนะครับ/คะ”
การขอพื้นที่พูดคุยเป็นการส่วนตัวช่วยให้เราได้อธิบายมุมมองของตัวเองอย่างมีสติมากขึ้น และหลายครั้งการพูดคุยแบบตัวต่อตัวก็ช่วยลดแรงกดดันจากสถานการณ์ได้
อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกกรณีที่จะสามารถจัดการด้วยการเดินเข้าไปพูดคุยได้ หากหัวหน้าไม่ได้เป็นคนที่เปิดรับความคิดเห็น ลองเปลี่ยนมุมมองเป็นแบบนี้
3. แยกข้อเท็จจริงออกจากความคิด หลังโดนหัวหน้าด่า
หลังเหตุการณ์ ลองเขียนสิ่งที่เกิดขึ้นออกมาโดยแยก “ข้อเท็จจริง” ออกจาก “สิ่งที่ใจเราคิดต่อเติม” วิธีนี้จะช่วยให้เราเห็นชัดขึ้นว่าอะไรคือสิ่งที่เกิดขึ้นจริง และอะไรคือการตีความของเราเอง
| สิ่งที่เกิดขึ้นจริง | เรื่องที่ใจเราต่อเติม |
|---|---|
| หัวหน้าพูดว่างานช้าไป 1 วัน | “หัวหน้าคงคิดว่าเราไม่เก่ง” |
ขั้นตอนนี้ช่วยให้เราเห็นว่า ความรู้สึกแย่บางส่วนอาจเกิดจากการตีความของเรา ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทั้งหมด จึงช่วยลดการคิดวนซ้ำได้ง่ายขึ้น หากมีคำพูดที่เป็นอารมณ์ของหัวหน้าปะปนมาด้วย เช่น “คิดได้แค่นี้เองเหรอ” อาจใส่เครื่องหมาย * กำกับไว้ เพื่อแยกว่าข้อความนั้นเป็นอารมณ์หรือความคิดเห็นของผู้พูด ไม่ใช่ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความสามารถของเรา
4. หาทางระบายและจัดการความเครียดจากงาน
การหาวิธีระบายความเครียดออกมาเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อไม่ให้ความรู้สึกด้านลบสะสมอยู่เป็นเวลานาน หลายคนอาจไม่กล้าพูดกับเพื่อนร่วมงานเพราะกลัวว่าคนอื่นหรือหัวหน้าจะรู้ว่ากำลังเครียด แต่จริง ๆ แล้วการจัดการความเครียดสามารถทำได้หลายวิธี
- กำหนดลมหายใจ เพื่อดึงความสนใจกลับมาอยู่กับปัจจุบัน
- ออกกำลังกายหรือเคลื่อนไหวร่างกาย เพื่อลดความตึงเครียด
- พูดคุยกับคนที่ไว้ใจ เพื่อระบายความรู้สึกออกมา
- ลองมองหาเรื่องดี ๆ ที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน แม้จะเป็นเรื่องเล็กน้อยก็ตาม
หลักสำคัญคือการฝึกให้สมองไม่ได้จดจ่ออยู่กับเหตุการณ์ด้านลบเพียงอย่างเดียว แต่ค่อย ๆ รับรู้ว่าในแต่ละวันยังมีเรื่องอื่นที่ดีเกิดขึ้นรอบตัวเราเช่นกัน
เมื่อไหร่ที่ควรมองหาความช่วยเหลือเพิ่มเติม
ถ้าลองทักษะเหล่านี้แล้วความเครียดยังสะสมจนกระทบการนอน การกิน หรือทำให้รู้สึกหมดแรงจะลุกไปทำงานทุกเช้า นั่นคือสัญญาณว่าถึงเวลาหาตัวช่วยเพิ่มเติมแล้ว
สรุป
การโดนตำหนิต่อหน้าคนอื่นเป็นสถานการณ์ที่กระทบใจได้มากกว่าที่คิด แต่ไม่ได้แปลว่าคุณต้องทนอยู่กับมันเฉย ๆ การมีทักษะรับมือที่เป็นขั้นตอนชัดเจน ไม่ว่าจะเป็น ตั้งสติ ขอพื้นที่ส่วนตัว แยกข้อเท็จจริง และมีที่ระบายที่ไว้ใจได้ คือจุดเริ่มต้นที่ช่วยดูแลสุขภาพใจ หรือ mental health ของตัวเองในระยะยาวได้จริง
FAQ รวมคำถามที่พบบ่อย
รวมคำถามเกี่ยวกับการรับมือเมื่อโดนหัวหน้าด่าหรือตำหนิในที่ทำงาน
